Последнее слово
«Скажите сами: возможно ли в одном деле совместить обвинения в наркотиках, сепаратизме и шпионаже? Где в мире был подобный абсурд?».
Уважаемый суд, уважаемые участники судебного процесса!
Наконец-то завершается данный судебный процесс, который продолжается уже девять месяцев.
На прошлом заседании государственный обвинитель практически дословно повторил содержащиеся в представленном суду обвинительном заключении ложные утверждения и выдумки, заявив, что моя «преступная деятельность» якобы доказана, и с учётом некоторых положительных и смягчающих обстоятельств попросил приговорить меня к шести годам лишения свободы. Как я уже многократно заявлял, я не признаю себя виновным в этом надуманном деле, не укладывающемся ни в какие логические, нравственные и правовые рамки, и считаю его не только клеветой, оскорблением и даже преступлением, направленным против моего народа — талышей, к которым я принадлежу по национальности, но и против всех народов и наций, проживающих в Азербайджане, против всего человечества.
Если бы я действительно считал свой народ выше других, стремился бы к разжиганию вражды между народами, шпионил бы в пользу любого иностранного государства, особенно Исламской Республики Иран, занимался бы торговлей наркотиками, тогда с первых дней моего ареста демократические силы страны, демократические институты, правозащитники, журналисты, депутаты, интеллигенция и прочие не остались бы безучастными, напротив, выступили бы в знак протеста. Но напротив, до сегодняшнего дня тысячи людей — правозащитников, общественных организаций, журналистов, интеллектуалов, международных организаций и государств, представителей гражданского общества, различных религий и национальностей — оказывали мне поддержку, правовую и моральную помощь, поддержку в защите прав человека, свобод и справедливости, за что я всем им выражаю глубокую признательность.
Уважаемые участники судебного процесса, как вам известно, действительно, в 1988–90 годах я участвовал в деятельности Народного фронта Азербайджана, позднее возглавлял Партию равенства народов Азербайджана, а после известных событий в Ленкорани в августе 1993 года прекратил политическую деятельность и эмигрировал в Россию, где на протяжении 12 лет (1993–2005) занимался научной деятельностью и малым бизнесом, практически не участвуя в каких-либо серьёзных политических процессах. За всё это время я не подвергался воздействию и призывам ни со стороны властей Азербайджана, ни со стороны правоохранительных органов России. Напротив, у меня даже были встречи и диалоги с официальными представителями нашей страны, в том числе с нашим тогдашним послом в Москве Р. Рзаевым.
В конце августа 2005 года я без всяких преследований вернулся в Баку и официально зарегистрировался как кандидат в депутаты Милли Меджлиса (парламента) Азербайджана по 25-му избирательному округу города Ленкорани. В связи с этими выборами я даже прошёл несколько судебных процессов против ЦИК, а затем подал жалобу в Европейский суд. Скажу лишь, что в тот период, после ареста профессора Новрузали Мамедова и ещё четырёх человек в 2007 году, я, как редактор газеты, взял на себя активную защиту его прав и даже по собственной инициативе дал показания в Министерстве национальной безопасности в качестве свидетеля. Однако меня ни разу не допрашивали по каким-либо вопросам, связанным с моей общественно-политической деятельностью 20-летней давности или с этим уголовным делом.
Поверьте, меня даже не собирались вызывать в суд в качестве свидетеля на процессе Новрузали Мамедова. Только по моей настойчивой просьбе (02.06.2008 года) я давал там показания в течение почти двух часов, прося суд освободить Н. Мамедова и арестовать вместо него меня самого. Я тогда сказал: «Всё равно рано или поздно найдут повод арестовать меня и других активистов среди талышской интеллигенции». Эти мои слова вызвали сочувствие даже у состава суда и государственного обвинителя. К сожалению, судебно-следственные органы, зависящие от заказных дел, не способны принять независимое решение и лишь испытывают к нам чувство жалости.
Поверьте, и тогда, после этих двухчасовых выступлений, у меня осталось то же горькое ощущение: ведь всем известно, что профессор Новрузали Мамедов — единственный в мире признанный талышевед, руководитель единственной газеты и культурного центра нашего народа, внёсший неоценимый вклад в азербайджанское языкознание, заведующий отделом романских и германских языков Института языкознания НАНА, а также, как и я, — профессор, который не имел к этим обвинениям никакого отношения. Самое страшное — Эльман Кулиев, которого выставили для показаний против него, а теперь и против меня, был его собственным учеником. Приговорённый к шести годам лишения свободы, он до сих пор не понимал сути своей «государственной измены».
Эти несправедливые аресты были своего рода «профилактическими мерами» специальных служб, направленными против национальных меньшинств. Ведь нельзя так играть с судьбами людей и народов! Увы, мы не смогли защитить Новрузали Мамедова — и сам он, и его двое молодых сыновей при таинственных обстоятельствах умерли. 72-летняя супруга Н. Мамедова Мярьям ханум покинула родину, не выдержав постигшей её беды. Разве это не трагедия? Сделали ли мы выводы из этой беды?
Уважаемый суд! После этой страшной трагедии, наряду с педагогической деятельностью, я стал возглавлять газету «Толыши Седо» [«Голос талыша» — талышская национальная газета, выходившая в Азербайджане в период с 1992 года по 2011 год], занялся защитой прав своего народа, а также всех политических и узников совести. Да, я подвергался вызовам со стороны правоохранительных органов, постоянно ощущал надзор за собой… Но всё это никак не было связано с моей прежней общественно-политической деятельностью.
Причиной нынешнего процесса стал видеоролик с песней «Ты кто такой? Давай до свидания!», который стал популярным в России и СНГ. После этого видеоролика и его интерпретаций в российских передачах на НТВ, в том числе из Баку и Астары, против меня было выдвинуто сразу три тяжёлых обвинения. Честно говоря, я не мог даже представить, что этот ролик приведёт к столь серьёзному судебному разбирательству. Тем более что я не принимал непосредственного участия ни в записи, ни в распространении ролика. Судя по всему, сам видеоролик лишь привлёк внимание к азербайджанской культуре, жанру «мейхана» и фольклору талышей. Я не понимаю, за что ко мне применили такую несправедливость, в то время как меня поддерживали даже известные деятели российской культуры, в том числе рэпер Тимати, который через РИА Новости заявил о моей невиновности.
Уважаемый суд! Как я заявлял на судебных заседаниях по делу о наркотиках, за последние 20 лет это было первое подобное мероприятие — вечер талышского фольклора, куда были приглашены поэты, певцы, исполнители жанра мейхана и артисты. До этого, после проведения подобного вечера в Баку в 1992 году, такие мероприятия были фактически запрещены. Даже небольшие собрания из трёх-четырёх человек из числа талышей немедленно брались под контроль. На протяжении 20 лет в Радио и телевидении Азербайджана такие передачи официально не допускались и всячески игнорировались. Сколько ещё будет продолжаться подобная несправедливость по отношению к талышскому народу и его интеллигенции?
Когда на прошлом заседании прокурор заявил, что моя «преступная деятельность» якобы «доказана», я, как и мои адвокаты, был крайне удивлён. Разве можно обвинять учёного-педагога, воспитавшего тысячи студентов, человека, глубоко верующего и отрешённого от мирских благ, в наркоторговле? Даже с правовой точки зрения проведение дактилоскопической экспертизы могло бы однозначно доказать, что подброшенные мне в карманы наркотики мне не принадлежат. Четверо полицейских и двое понятых подтвердили, что я держал руки за головой и не прикасался к этим предметам. Почему не были исследованы отпечатки? Почему, не исследовав эти улики, меня направили на наркоэкспертизу? Именно по этой причине я категорически отказался от наркоэкспертизы, считая это оскорблением своей чести и достоинства.
Скажите сами: возможно ли в одном деле совместить обвинения в наркотиках, сепаратизме и шпионаже? Где в мире был подобный абсурд? Выходит, что спецслужбы нового государства одновременно дают своему агенту деньги, наркотики, записывают его в оппозиционеры и терпят его публичные интервью? Именно по этой причине академики Российской академии наук, духовные лидеры, деятели Русской православной церкви и мусульманских общин России обратились с письмом к Президенту Азербайджана с просьбой прекратить это абсурдное дело.
Уважаемый суд! Я уже достаточно подробно разъяснил всю свою позицию и доказал, что в этом восьмитомном деле нет ни капли моей вины. Мне нечего добавить к сказанному адвокатами. Теперь слово за вами. Если вы восстановите справедливость и оправдаете меня, я прощаю всех причастных к этой беде и прошу у Аллаха прощения для них. В заключение хочу выразить глубокую благодарность всем, кто в течение этого одного года и трёх месяцев оказывал мне поддержку — адвокатам, родственникам, друзьям, коллегам, журналистам, правозащитникам, верующим, студентам, дипломатическим представителям и многим другим. Да благословит вас всех Аллах!
Последнее слово в оригинале на азербайджанском языке
Möhtərəm məhkəmə, möhtərəm məhkəmə iştirakçıları!
Nəhayət ki, 9 aydan bəri davam etməkdə olan bu məhkəmə prosesləri yekunlaşmaqdadır.
Ötən iclasda dövlət ittihamçısı məhkəməyə təqdim edilmiş istintaq aktında və sübutların qiymətləndirilməsinə dair qərarda əks olunan yalan və uydurmaları demək olar ki, eynən təkrarlayaraq, guya “cinayətimin” sübuta yetirildiyini bildirdi və barəmdə bəzi müsbət və yüngülləşdirici halları nəzərə alıb, məhkəmədən 6 il azadlıqdan məhrum edilməyimi xahiş etdi. Dəfələrlə təkrar etdiyim kimi, heç bir məntiqi, əxlaqi və hüquqi çərçivəyə sığışmayan bu qondarma cinayət işində nəinki özümü təqsirli bilmir, hətta bunu milli-etnik mənşəcə məxsus olduğum Talış xalqına, o cümlədən Azərbaycanda yaşayan digər qardaş xalqlara və millətlərə, bütövlükdə isə cəmi bəşəriyyətə qarşı yönəldilmiş iyrənc iftira, təhqir və hətta cinayət hesab edirəm. Belə ki, əgər mən, doğrudan da, öz xalqımı digərlərindən üstün tutub və ya onların arasında fitnə-fəsad yaratmağa cəhd göstərsəydim, hər hansı xarici dövlətə, məxsusən də, İran İslam Respublikasına casusluq etsəydim, narkotik alış-satışı ilə məşğul olsaydım, onda elə həbsimin ilk günlərindən müdafiəmə nəinki ölkəmizin cəmi azadfikirli və demokratik düşərgəsi, o cümlədən, milliyyətindən, dinindən, təriqətindən, irqindən, sosial baxışlarından və s. asılı olmayaraq, dünyanın minlərlə haqqsevər və tərəqqipərvər insanı və qüvvələri qoşulmazdı. Fürsət var ikən bir daha onların hamısına minnətdar olduğumu bəyan edirəm. Şəxsiyyətimə az-çox bələd olan hər kəs, o cümlədən, müdafiəmə qalxmış minlərlə tələbələrim, qohum-tanışlarım, məsləkdaşlarım, soydaşlarım və digərləri yaxşı bilirlər ki, mən ailəmin ruzisini halal yollarla qazanmış, dünya malının zərrə qədər aşiqi olmamış, maddi yardımdan ötrü bir kimsəyə də heç vaxt əl uzatmamışam. İctimai-siyasi fəaliyyətimdə də həmişə şəffaf mövqe tutaraq, hər hansı məxfi dialoqlardan çəkinmişəm. Belə ki, pedaqoji, dini, sosial, ictimai-siyasi və i.a. sahələrdəki baxışlarımda və fəaliyyətimdə həmişə ədalət, vicdan və insaf anlayışlarının tələblərinə, Haqq və ədalət prinsipinə müvafiq mövqe tutmağa çalışmışam. Odur ki, müxalif və ya iqtidaryönlü olmalarından asılı olmayaraq, cəmiyyətdə sağlam təfəkkürlü istənilən şəxsin hər hansı müsbət addımını alqışlamış, onlara qarşı yürüdülən hər hansı təqib, təzyiq, həbs və s. haqsız təpkiləri qətiyyətlə pisləmişəm. Xarici siyasətlə bağlı mövqeyimdə isə həmişə ölkələr, xalqlar və vətəndaşlar arasında barışıq, dost və qardaşlıq, sərhədsiz dünya prinsiplərinin ardıcıl və qətiyyətli müdafiəçisi və təbliğatçılarından biri olmuşam. Bir təlim-tərbiyəçi, pedaqoq-alim kimi isə tələbə və gənclərimizi həmişə savadlı, azadfikirli, xeyirxah və cəmiyyətə gərəkli olmağa çağırmışam.
Möhtərəm məhkəmə iştirakçıları, bildiyiniz kimi, mən, həqiqətən də, 1988-90-cı illərdə AXC-də, sonralar isə rəhbərlik etdiyim AXBP (Azərbaycan Xalqlarının Bərabərlik Partiyasının) fəaliyyətində aktivlik göstərmiş və məlum 1993-cü il avqust ayının Lənkəran hadisələrindən sonra siyasi fəaliyyətimi dayandıraraq, bir vaxtlar elmi təhsil aldığım Rusiyaya mühacirət etmişəm. Orada müvəqqəti qeydiyyatla yaşadığım 12 ilin ərzində (1993-2005) həm elmi fəaliyyətimlə, həm də kiçik bizneslə məşğul olub və demək olar ki, heç bir ciddi siyasi proseslərə də qoşulmamışam. Həmin müddət ərzində bircə dəfə də olsa nə ölkəmizin, nə də Rusiyanın hüquq-mühafizə orqanlarının təsirinə və ya çağırışına məruz qalmamışam. Əksinə, bir neçə dəfə ölkəmizin rəsmi nümayəndələri ilə, o cümlədən, o vaxtlar Moskvadakı səfirimiz R.Rzayevlə də görüşlərimiz və dialoqlarımız olmuşdur. 2005-ci ilin avqustun axırlarında isə heç bir təqib-təzyiqə məruz qalmadan, Bakıya qayıtmış və hətta həmin günlər Bakı şəhəri, Nizami rayonu 25 saylı 2-ci Seçki Dairəsinə bütün müvafiq rəsmi sənədləri təqdim etməklə AR Milli Məclisinə namizədliyimi irəli sürmüşəm. Yeri gəlmişkən, bu seçkilərlə bağlı hüquqlarım pozulduğundan, MSK-ya qarşı bir neçə məhkəmə proseslərini keçmiş və sonda şikayətimi Avropa məhkəməsinə göndərmişəm. Yalnız bircə dəfə, “Tolışi Sədo”nın əvvəlki redaktoru, prof. Novruzəli Məmmədovun 2007-ci il 3 fevral həbsiylə əlaqədar olaraq onun hüquqlarının müdafiəsinə rəhbərliyi üzərimə götürdükdən sonra, bilavasitə öz təşəbbüsümlə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində şahid qismində dindirilmişəm. Lakin o vaxtlar da bircə kəlmə olsa, nə 20 il öncəki ictimai-siyasi fəaliyyətimlə, nə də hazırdakı “cinayət” işimdə xatırlanan uydurma ittihamlarla bağlı heç bir ciddi sorğu-suallara məruz qalmışam.
İnanın ki, məni heç Novruzəli müəllimin məhkəməsində şahid qismində dindirmək istəmirdilər. Məhz onda da təkidli xahişim və tələbimlə orada (02.06.2008-ci il tarixində) 2 saata yaxın ifadə verərək, N.Məmmədovun azad edilib, yerində isə özümün həbsini Məhkəmədən rica etmişəm. İnanın ki, orada səsləndirdiyim: “Onsuz da gec-tez bir bəhanə ilə məni də digər talış ziyalı aktivistlərini də həbs edə bilərlər. Odur ki, bu 70 yaşlı ağsaqqal professor alimimizin yerində məni qəfəsə salın”, — fikrimdən hətta məhkəmə tərkibi, o cümlədən dövlət ittihamçısı da xeyli riqqətə gəlmişdi. Amma əfsus və min əfsuslar olsun ki, bu kimi sifarişli işlərlə bağlı olaraq, müstəqil qərar qəbul etməkdə xeyli aciz olan məhkəmə-istintaq orqanlarının nümayəndələrinin çiyinlərinə “halımıza acımaq” hisslərindən başqa heç bir digər səlahiyyət də düşmür. İnanın ki, o 2 saatlıq çıxışımdan sonra elə özüm də çox sarsıntılar keçirdim: axı dünyada yeganə talışşünas alim kimi tanınan, xalqımızın yeganə qəzetinə və mədəniyyət mərkəzinə rəhbərlik edən, Azərbaycan dilçiliyinə əvəzsiz töhfələr verən, AMEA-nın Dilçilik İnstitutunun roman-german dilləri sektorunun müdiri, 70 yaşlı ağsaqqal professor-alim, bilavasitə talış məsələsinə görə mühakimə edilirdi. Ən dəhşətlisi isə onun (və hazırda mənim də) üzümə dayandırılan və 6 il azadlıqdan məhrum edilmiş Elman Quliyev elə onun öz tələbəsi olub, bugünəcən də özünün “dövlətə xəyanətinin” mahiyyətini anlaya bilmirdi. Belə ki, əslində bu haqsız həbslər bilavasitə milli azlıqlara qarşı xüsusi xidmət orqanları tərəfindən aparılan “proflaktik” tədbirlərdən başqa bir şey deyildi. Əlbəttə ki, insanların və xalqların taleyi ilə belə oynamaq olmazdı və olmaz da! Əfsus ki, biz Novruzəli müəllimi qoruya bilmədik, — həm özü, həm də iki gənc oğlu müəmmalı səbəblərdən dünyalarını dəyişdilər. Bu dəhşətli faciələri yaşayan və ağlamaqdan göz yaşları qurumuş 72 yaşlı ana – N.Məmmədovun həyat yoldaşı Məryəm xanım isə həm ölkəsindən, həm taleyindən küsərək vətənini tərk etdi. Dəhşət deyilmi? Görəsən, bu faciədən dərs götürdükmü?
Möhtərəm məhkəmə! Möhtərəm məhkəmə iştirakçıları! Bu dəhşətli olaydan sonra pedaqoji fəaliyyətimlə yanaşı, “Tolışi Sədo” qəzetinə də rəhbərliyi öz çiyinlərimə götürərək, xalqımla yanaşı, digər xalqların, insanların, siyasi və vicdan məhbuslarının da pozulmuş hüquqlarının müdafiəsinə qalxdım. Doğrudur, hüquq-mühafizə orqanlarının çağırışlarına məruz qalmasam da, öz üzərimdə mütəmadi nəzarəti həmişə hiss etmişəm… Bu gözlənilməz dramatik və operativ həbs prosesim isə heç də əvvəlki ictimai-siyasi fəaliyyətimlə bağlı deyil, bilavasitə məlum “Tı kto takoy, davay do svidaniya” adlı videorolikin Rusiyanın və SNQ dövlətlərinin ictimaiyyəti arasında populyarlaşmasından və bununla əlaqədar olaraq Rusiyanın NTV çəkiliş qrupunun Bakıya və Astara səfərlərindən sonra baş verdi. Xeyli təəssüflə bildirirəm ki, bu rolikimin “Evrovision” müsabiqəsi ilə bağlı məlum müqayisəli ictimaiyyətə məlum fikrim düzgün anlaşılmamış və nəticədə birdən-birə 3 ağır ittihamla üzləşməli olmuşam. Doğrudan da, heç yuxuma gəlməzdi ki, bu rolik bir gün mənə bu qədər baha başa gələcəkdi. Halbuki həmin rolikin yayımlanmasında əsas məqsədlərimdən biri Rusiya, SNQ və digər məmləkətlərin ictimaiyyətinin diqqətini Azərbaycan mədəniyyətinin, o cümlədən onun “meyxana” janrının və Talış xalqının folklorunun, milli-etnik ənənələrinin tanıdılmasına və təbliğinə yönəltmək idi. Hüquqlarımın müdafiəsinə qalxmış minlərlə tanınmış mədəniyyət nümayəndələrindən biri kimi, Rusiyanın məşhur reperi Timatinin “RİA Novosti”dəki ifadələriylə desək, öz xalqını və ölkəsini cəmi dünyaya bu qədər tanıtdırmış bir şəxsə qarşı belə ədalətsizliyi heç cürə anlaya bilmirəm.
Möhtərəm Məhkəmə, Məhkəmə iştirakçıları! “Narkotiklə” bağlı məhkəmə proseslərindəki sərbəst ifadəm zamanı bildirdiyim kimi, son 20 ilin ərzində ilk dəfə idi ki, Azərbaycanda Talışın folklor gecəsi keçirilir və oraya xalqımızın müxtəlif şair, müğənni, meyxanaçı və s. sənət xadimləri dəvət olunmuşdu. Belə bir tədbir yalnız bircə dəfə, 20 il öncə, 1992-ci ildə Bakıda keçirilib və əfsuslar olsun ki, sonralar nəinki bu kimi folklor gecələrinə izn verilməmiş, hətta 3-4 talışın yığışdıqları yığıncaqlar da dərhal nəzarət altına alınmışdı. Bu son 20 ildə RTMM də nəinki rəsmən qeydiyyata alınmamış, əksinə, hər hansı kiçik tədbirinə də siyasi rəng verilmişdi. Nə vaxtacan Talış xalqına və onun ziyalılarına qarşı bu qədər haqsızlıq davam edəcək?
Ötən məhkəmə prosesində dövlət ittihamçısından bu qondarma “cinayətimin” artıq “sübut” olunduğunu eşitdikdə cəmi müdafiəçilərim kimi özüm də xeyli qəzəbləndim. Axı minlərlə tələbə və gənclərə təlim-tərbiyə vermiş, dini inanclarına görə isə hər hansı haram şeylərdən və dünya malından qaçmış bir alim-pedaqoqa narkotik alış-verişində ittiham etmək hansı hüquq və əxlaq normalarına sığar? Lap elə hüquqi baxımdan desək, ən azından daktiloskopik ekspertizanın keçirilməsi birmənalı olaraq ciblərimə atılmış o necisin mənə aid olmadığını sübut edə bilərdi. Axı 4 polis və 2 hal şahidinin də eyni məzmunlu ifadələrində əllərimi boynumun arxasında çarpazlayaraq o əşyaya əl vurmadığımı təsdiqlədilər. Nədən əşyadakı əl izləri yoxlanılmadı? Bu əsas arqumenti yoxlamadan bəs məni tibbi-narkoloji ekspertiza müayinəsinə göndərmək hansı məntiqə və əxlaqa sığışırdı? Bax bu səbəbdən də həmin tibbi müayinədən qətiyyətlə imtina etdim və bunu öz şərəf və ləyaqətimə sığışdırmadım.
Siz deyin, heç bu narkotik ya separatçılıqla bağlı ittiham “casusluq” ilə bağlı ittihamla bir məntiqi müstəviyə sığışa bilərmi? Görəsən, dünyanın hansı ölkəsində belə analoqsuz cinayət işi baş vermişdir? Yəni həmin dövlətin Xüsusi Xidmət Orqanları öz casusuna həm pul, həm narkotik verir, həm onu həmin ölkənin hakimiyyətinə müxalifət kimi “verbovat”(cəlb) edir, həm öz televiziya verilişlərinə açıq-aşkar müsahibələrə dəvət edir? Məhz buna görə də Rusiya Elmlər Akademiyasının bir sıra akademik – professor alimləri, dini liderləri, o cümlədən Rusiya Provoslav kilsəsinin və müsəlman icmasının rəhbərlərinin də ölkəmizin prezidentinə ünvanladığı və “cinayət” işimə əlavə edilmiş müraciətlərində bu absurd iddialara son qoyulmasını xahiş etmişlər.
Möhtərəm məhkəmə! Mən daha geniş açıqlama verib, bu qondarma 8 tomluq işdə zərrə qədər günahımın olmadığını daha geniş və səhih fakt və dəlillərlə sübut edə bilərdim. Lakin yuxarıda deyilənləri və vəkillərin izahatlarını kifayət hesab edirəm. İndi isə söz sizindir. İnanın ki, əgər Ədaləti bərpa edib, mənə bəraət versəniz, bu 1 il 3 aylıq həbsimə görə məsul olan hər kimsəyə də haqqımı halal edər və onların bağışlanmasını Allahdan diləyərəm. Sonda bu 1 il 3 ayda mənə mənəvi dəstək olan hər kəsə — cəmi vəkillərə, qohum, tanış, dost, məsləkdaş, jurnalist, hüquq müdafiəçiləri, dindarlar, minlərlə tələbə və gənclərə, xarici korpusların nümayəndələrinə və s. bir daha öz dərin minnətdarlığımı bildirir, Allahdan hər birinə xeyir-dua diləyirəm!
27 сентября 2013 года,
Бакинский суд по тяжким преступлениям, Баку, Азербайджан.
Источник: сборник последних слов SON SÖZ,
Подробнее: «Кавказский узел».
Фото: «Кавказский узел».
Поделиться в соцсетях:
